Schepen geladen in Californië, 1945 (NIOD)

Verplicht varen voor Koningin en Vaderland.

Krijgsverrichtingen

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog bevonden zich talloze Nederlandse koopvaardijschepen in internationale wateren of in havens van de geallieerde bondgenoten. Op grond van de Vaarplicht werden koopvaardijbemanningen ter beschikking gesteld aan de geallieerde strijd, waardoor zij van de ene op de andere dag een soort frontsoldaten werden. Tot aan het einde van de Vaarplicht droegen de koopvaardijopvarenden bij aan de geallieerde oorlogsvoering door het verschepen van troepen, wapens, olie en andere grondstoffen onder de meest gevaarlijke omstandigheden. Vooral door de Duitse U-Boote werden veel Nederlandse schepen tot zinken gebracht. In totaal verloren 7000 zeelieden tijdens de oorlog het leven.

De Nederlandse zeelieden, die als stoker, matroos of officier betrokken waren bij verschillende militaire invasies, stonden bijna voorturend bloot aan de dreiging van Duitse en Japanse torpedo’s en bommenwerpers. Bovendien verkeerden zij jarenlang in onzekerheid over het lot van hun families in bezet Nederland. Om de bijzondere oorlogservaringen van de koopvaardijveteranen niet verloren te laten gaan, zijn met representanten van deze groep oorlogsgetuigen vraaggesprekken gevoerd. Talloze onderwerpen passeren de revue: de relaties met NSB-gezinde bemanningsleden, de angst en machteloosheid aan boord, en de gevolgen van de vijandelijke bombardementen. Sommige veteranen betreuren het dat na de oorlog nauwelijks officiële erkenning bestond voor het aandeel van de koopvaardij in de geallieerde overwinning.

Dit project bevat 9 interviews

  • Interview 01

    Interview 01

    A.J.Volmer monsterde als matrozenjongen aan op de ...

  • Interview 02

    Interview 02

    J. P. Tazelaar, marconist, heeft in de oorlog op de ...

  • Interview 03

    Interview 03

    A. van Noord begon als ketelbinkie op De Stad ...

  • Beperkt beschikbaar

    Interview 04

    Frits de Jong (1906 !) was stuurman bij de ...

  • Interview 05

    Interview 05

    J.C. van Eenennaam voer in 1939 als stuurmansleerling ...

  • Interview 06

    Interview 06

    Berend van Bon (1917) voer als stuurman bij de Shell ...

  • Interview 07

    Interview 07

    Hendrik van 't Wout (1923) moest als jonge jongen uit ...

  • Interview 08

    Interview 08

    Jan van Manen begon als kommie bij de Holland-Amerika ...

  • Interview 09

    Interview 09

    H. Boekwijt kwam na een opleiding tot stuurman, op de ...

Zoek in de 7 interviews
over Verplicht varen voor Koningin en Vaderland.

Projectdetails

Realisatie project:
ZIGMA © , Goert Giltay (cineast) , Drs. Tineke de Danschutter (research, interviews)
Tijdsbestek: 1930-1950
Locatie: Wereld
Onderwerpen: Koopvaardij, krijgsverrichtingen, vaarplicht